1821, πριν και μετά, Μέρος 1ο: "Το σχέδιο του Ιωάννη Καποδίστρια για την Ελλάδα"

 Το παρακάτω κείμενο (και οποιοδήποτε άλλο υλικό πχ διαγράμματα) έχει δημιουργηθεί με το πρόγραμμα ΤΝ, #notebooklm και έχει υποστεί μικρή επεξεργασία σε κάποια σημεία, από τον κάτοχο του παρόντος ιστολογίου.

Το «Καποδιστριακό Σχέδιο» για το νέο κράτος δεν αποτελούσε απλώς ένα σύνολο διοικητικών μέτρων, αλλά ένα τιτάνιο διπλωματικό και οργανωτικό όραμα που αποσκοπούσε στην ολική αναγέννηση του Ελληνισμού. 

Οι βασικοί άξονες του σχεδίου ήταν οι εξής:

1. Ιδεολογική Βάση: Η «Ελληνική Τάση»

Ο Καποδίστριας εκπροσωπούσε την «Ελληνική τάση», η οποία οραματιζόταν μια υπερεθνική χριστιανική αναγέννηση της Ανατολής με επίκεντρο την Ορθοδοξία. 

Το σχέδιό του δεν περιοριζόταν στη δημιουργία ενός μικρού ελλαδικού κράτους, αλλά έθετε τις βάσεις για την ανασύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ως ενιαίου πολιτισμικού και γεωπολιτικού μεγέθους.

2. Πολιτική Οργάνωση: «Φωτισμένη Δεσποτεία»

Ο Κυβερνήτης πίστευε ότι ο ελληνικός λαός, μετά από αιώνες δουλείας, χρειαζόταν μια περίοδο «φωτισμένης αυταρχίας» για να ανυψωθεί ηθικά και μορφωτικά πριν την εγκαθίδρυση πλήρους δημοκρατίας. 

Για τον λόγο αυτό:

• Ανέστειλε το Σύνταγμα της Τροιζήνας, θεωρώντας το πρόωρο για ένα κράτος που βρισκόταν σε ερείπια.
• Επέβαλε αυστηρό συγκεντρωτισμό, συγκρούοντας την κρατική εξουσία με τα τοπικά συμφέροντα των προκρίτων και των οπλαρχηγών.
• Ίδρυσε το Πανελλήνιον, ένα συμβουλευτικό σώμα 27 μελών, αντί για κοινοβούλιο.

3. Θεσμική και Οικονομική Θεμελίωση

Το σχέδιο προέβλεπε τη δημιουργία ενός σύγχρονου ορθόδοξου ευρωπαϊκού κράτους (σε που θα μπορούσε στο μέλλον να "αντικαταστήσει" στην ευρύτερη περιοχή την Οθωμανική αυτοκρατορία κοκ βλέπε και άξονα 1 παραπάνω) από το μηδέν:

• Νομισματική Ανεξαρτησία: Εισήγαγε τον Φοίνικα ως εθνικό νόμισμα (1828) για να αποδεσμεύσει την οικονομία από το οθωμανικό γρόσι.
• Τακτικός Στρατός: Ίδρυσε τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων για τη δημιουργία επαγγελματικού στρατού που θα αντικαθιστούσε τα άτακτα σώματα.
• Δικαιοσύνη: Οργάνωσε τα δικαστήρια και υιοθέτησε τη βυζαντινή Εξάβιβλο ως προσωρινό αστικό κώδικα.
• Εθνική Τράπεζα: Ίδρυσε την πρώτη εθνική τράπεζα για τη χρηματοδότηση του κράτους.

4. Κοινωνική και Αγροτική Πολιτική

Ο Καποδίστριας έδωσε προτεραιότητα στη βελτίωση της ζωής των λαϊκών στρωμάτων:

• Διανομή Γης: Επιχείρησε τη διανομή των «εθνικών γαιών» (πρώην οθωμανικών ιδιοκτησιών) στους ακτήμονες, γεγονός που τον έφερε σε ρήξη με τους κοτζαμπάσηδες.
• Καταπολέμηση της Πείνας: Εισήγαγε την καλλιέργεια της πατάτας.
• Εκπαίδευση: Ίδρυσε αλληλοδιδακτικά σχολεία και το Ορφανοτροφείο της Αίγινας για τα παιδιά των αγωνιστών.

5. Διπλωματική Στρατηγική και Σύνορα

Το σχέδιο περιλάμβανε τη συνεχή πίεση προς τις Μεγάλες Δυνάμεις για:

• Την επέκταση των συνόρων στη γραμμή Άρτας-Βόλου, την οποία τελικά πέτυχε.(βιωσιμότητα κοκ)
• Την επιμονή ο μελλοντικός ανώτατος άρχοντας της Ελλάδας να είναι Ορθόδοξος, ώστε να ταυτίζεται με το θρησκευτικό αίσθημα του λαού.
• Τη διατήρηση των δεσμών με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αντιτασσόμενος στο βίαιο Αυτοκέφαλο που επιδίωκαν οι «εκσυγχρονιστές».(σύνδεση με άξονα 1)

Συμπερασματικά, το Καποδιστριακό Σχέδιο στόχευε σε μια αυθύπαρκτη ανάπτυξη (όχι δάνεια με επαχθείς όρους κοκ) και στη δημιουργία ενός κράτους-δικαίου που θα υπηρετούσε τον απλό λαό, γεγονός που οδήγησε στη σφοδρή αντίδραση των τοπικών ελίτ και των ξένων δυνάμεων.